τερηδόνα

  • Στοματική υγιεινή

    ΣΤΟΜΑΤΙΚΗ ΥΓΙΕΙΝΗ

     

    Το στοματικό περιβάλλον είναι ένα περιβάλλον που ευνοεί την κατακράτηση μικροβίων. Οι συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας, η ύπαρξη αρκετής τροφής και το δυσπρόσιτο των περιοχών αυτών καθιστούν τα δόντια και τα ούλα ιδανικές περιοχές για την ανάπτυξη μικροβιακών πληθυσμών. Τα μικρόβια αυτά προσκολλώνται στις επιφάνειες των δοντιών και πολλαπλασιαζόμενα σχηματίζουν ένα στρώμα, την οδοντική μικροβιακή πλάκα. Η μικροβιακή πλάκα δεν μπορεί να φύγει με το ξέπλυμα του στόματος με νερό, πρέπει να αφαιρεθεί, τουλάχιστον δύο φορές την ημέρα με το βούρτσισμα είτε με χειροκίνητη είτε με ηλεκτρική οδοντόβρουρτσα. Αν δεν αφαιρείται τακτικά, με την πάροδο του χρόνου ωριμάζει και με την καθίζηση αλάτων από το σάλιο μετατρέπεται σε τρυγία (πέτρα), πάνω στην οποία επικάθεται ευκολότερα νέα πλάκα και πέτρα επιδεινώνοντας την φλεγμονή. Η τρυγία μπορεί να αφαιρεθεί μόνο από τον οδοντίατρο για αυτό είναι σημαντικός ο τακτικός οδοντιατρικός έλεγχος.

    Το βούρτισμα των δοντιών με οδοντόβουρτσα και οδοντόκρεμα δεν επαρκεί, γιατί η οδοντόβουρτσα δεν μπορεί να καθαρίσει μεταξύ των δοντιών. Στις μεσοδόντιες αυτές επιφάνειες πρέπει να χρησιμοποιηθεί το οδοντικό νήμα ή τα μεσοδόντια βουρτσάκια.

    Ο σωστός τρόπος βουρτσίσματος

    • Τοποθετείστε την κεφαλή της οδοντόβουρτσας με γωνία 45 μοιρών ως προς την επιφάνεια των δοντιών έτσι ώστε οι τρίχες της κεφαλής να ακουμπούν (και αν δυνατόν να εισέρχονται) στα ούλα.
    • Χωρίς να απομακρύνετε την οδοντόβουρτσα από τα δόντια αυτά κάντε μικρές οριζόντιες κινήσεις σαν να κάνετε μασάζ στα δόντια.
    • Στη συνέχεια κινήστε κάθετα την οδοντόβουρτσα προς την μασητική επιφάνεια των δοντιών (από τα ούλα προς το δόντι) ώστε να απομακρύνεται την πλάκα από τα δόντια αυτά.
    • Μετακινηθείτε στα γειτονικά δόντια και εφαρμόστε τις παραπάνω κινήσεις.
    • Κάντε το ίδιο τόσο από την εξωτερική όσο και από την εσωτερική πλευρά των δοντίων.
    • Τέλος βουρτσίστε την μασητική επιφάνεια των δοντιών κάνοντας οριζόντιες κινήσεις.

    Τρόπος χρήσεως του νήματος (video)

    • Κόψτε γύρω στο μισό μέτρο νήματος.
    • Τυλίξτε το δυο φορές στο μεσαίο δάκτυλο και το υπόλοιπο στο μεσαίο δάκτυλο του άλλου χεριού έως ότου αφήσετε ελεύθερο νήμα γύρω στα 10 εκατοστά.
    • Στη συνέχεια θα χρησιμοποιήσετε τους δείκτες και τους αντίχειρες για το σωστό έλεγχο του νήματος καθώς καθαρίζετε τις μεσοδόντιες επιφάνειες, δηλαδή τις επιφάνειες των δοντιών που εφάπτονται.
    • Το δάκτυλο του ενός χεριού περνά στο εσωτερικό του στόματος και του άλλου χεριού μένει έξω από τα δόντια.
    • Περνάμε το νήμα από το σημείο επαφής μεταξύ των δοντιών, με κατεύθυνση από τα δόντια προς τα ούλα εφαρμόζοντας λίγη δύναμη.
    • Στη συνέχεια αγκαλιάζουμε με το νήμα το ένα δόντι από τα δύο που εφάπτονται, γέρνοντας και τα δυο δάκτυλα προς την πλευρά του δοντιού αυτού.
    • Καθαρίζουμε την επιφάνεια του δοντιού αυτού μετακινώντας το νήμα πάνω κάτω.
    • Κάνουμε το ίδιο και στην επιφάνεια του άλλου δοντιού που εφάπτεται πριν αφαιρέσουμε το νήμα από το σημείο επαφής ασκώντας πάλι λίγη δύναμη.
    • Τυλίγουμε το νήμα στο ένα μεσαίο δάκτυλο και ξετυλίγουμε από το άλλο, ώστε στο επόμενο δόντι να έχουμε καθαρό κομμάτι νήματος.

    Σημεία που πρέπει να προσέξουμε κατά τον καθαρισμό

    • Σκοπός μας είναι να απομακρύνουμε την πλάκα (δηλαδή το στρώμα των μικροβίων) από όλες τις επιφάνειες των δοντιών.
    • Το είδος της οδοντόκρεμας που χρησιμοποιούμε δεν έχει τόσο μεγάλη σημασία (εκτός από ειδικές περιπτώσεις), αρκεί να περιέχει φθόριο. Το σημαντικότερο είναι ο τρόπος με τον οποίο βουρτσίζουμε και όχι το τι οδοντόκρεμα χρησιμοποιούμε.
    • Όταν χρησιμοποιούμε το νήμα δεν πρέπει να το κινούμε μέσα έξω γιατί αυτό μπορεί να τραυματίσει τα ούλα (δρα σαν ένα πριόνι!).
    • Με το νήμα ή την οδοντόβουρτσα δεν πρέπει να αμελούμε να καθαρίζουμε και την πίσω επιφάνεια του τελευταίου δοντιού. Μπορεί να είναι πολύ πίσω, αυτό όμως δεν σημαίνει ότι μικρόβια δεν την επισκέπτονται!
    • Στην εσωτερική επιφάνεια, ιδίως των προσθίων δοντιών, πολλές φορές λόγω συνωστισμού, είναι δύσκολο να χωρέσει η οδοντόβουρτσα. Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορείτε να χρησιμοποιείτε την μικρή πλευρά της κεφαλής της οδοντόβουρτσας αντί για τη μεγάλη, για καλύτερο καθαρισμό.

      Να θυμάστε ότι ένα σωστό βούρτσισμα έχει διάρκεια περίπου 2 με 3 λεπτά και άλλο τόσο η χρήση του νήματος. Όσο διαρκούν οι διαφημίσεις πριν την αγαπημένη σας σειρά στην τηλεόραση...

  • Τερηδόνα

    ΤΕΡΗΔΟΝΑ

     

               Ερώτηση στο Trivial Pursuit:
    Ποια είναι η πιο διαδεδομένη νόσος στον κόσμο;
    Απάντηση:
    Η τερηδόνα.

     

    Αν το σκεφτεί κανείς η τερηδόνα είναι πράγματι η πιο διαδεδομένη νόσος στον κόσμο. Oι περισσότεροι άνθρωποι που ξέρουμε έχουν ένα ή περισσότερα σφραγίσματα στο στόμα τους. Έχει υπολογιστεί ότι περίπου το 98% των ατόμων έχει ή θα εμφανίσει τερηδόνα κάποια στιγμή της ζωής του.

    Δηλαδή είναι φυσιολογικό να αποκτήσουμε όλοι κάποια στιγμή τερηδόνα;
    Είναι αναμενόμενο, αλλά δεν είναι φυσιολογικό.

    Η τερηδόνα είναι νόσος η οποία μπορεί να προληφθεί, να αναχαιτιστεί και να εξαλειφθεί.

    Τι ακριβώς είναι η τερηδόνα;

    Η τερηδόνα είναι μία νόσος μικροβιακής αιτιολογίας που προκαλεί καταστροφή των δοντιών. Πέρα όμως από τα μικρόβια χρειάζεται να υπάρξουν και κάποιοι άλλοι παράγοντες που θα επιτρέψουν την καταστροφή των δοντιών, όπως οι συνθήκες που επικρατούν στο στοματικό περιβάλλον και το είδος της διατροφής.

    Πώς καταστρέφονται τα δόντια από την τερηδόνα;

    Τα μικρόβια επικάθονται πάνω στα δόντια και σχηματίζουν την οδοντική μικροβιακή πλάκα. Συγκεκριμένα είδη μικροβίων (S. mutans, lactobacilli) ευθύνονται κυρίως για την τερηδόνα. Τα μικρόβια αυτά μεταβολίζουν τους υδατάνθρακες που υπάρχουν στο στόμα (και προέρχονται από τη διατροφή μας) και παράγουν ως υποπροϊόντα οξέα, κατεβάζοντας το ρΗ του στόματος. Όταν το ρΗ κατεβει κάτω από συγκεκριμένο όριο, τα δόντια απομεταλλικοποιούνται, δηλαδή χάνουν μέρος από την ανόργανη ουσία τους. Στη συνέχεια καταστρέφεται και ο οργανικός σκελετός του δοντιού δημιουργώντας μια κοιλότητα όπου επικάθονται περισσότερα μικρόβια και ούτω καθεξής... Αν δεν θεραπευθεί η τερηδόνα τότε τα μικρόβια μπορεί να φτάσουν μέχρι το νεύρο του δοντιού (πολφός) και να προκαλέσουν πολφίτιδα, πόνο, νέκρωση του πολφού και απόστημα.

    Τι μπορώ να κάνω για να προστατέψω τα δόντια μου;

    Η τερηδόνα είναι μια πολυπαραγοντική νόσος, δηλαδή χρειάζεται συγκεκριμένες συνθήκες και παράγοντες για να αναπτυχθεί. Αν δεν υπάρχουν όλοι αυτοί οι παράγοντες μαζί τότε δεν αναπτύσσεται τερηδόνα. Οπότε αν καταφέρουμε να ελέγξουμε αυτούς τους παράγοντες, μπορούμε να προλάβουμε την εμφάνιση και να αναχαιτίσουμε την εξέλιξη της τερηδόνας.

    Τι μπορούμε να κάνουμε λοιπόν:

    • Βούρτσισμα: Τακτικό και σχολαστικό βούρτσισμα (δύο φορές την ημέρα, μεσημέρι βράδυ). Χρήση οδοντικού νήματος για καθαρισμό των μεσοδοντίων περιοχών
    • Φθόριο: Το φθόριο είναι ο καλύτερος σύμμαχος μας απέναντι στην τερηδόνα. Η οδοντόκρεμα πρέπει να περιέχει φθόριο, ενώ καλό είναι να συμπληρώνουμε τη στοματική υγιεινή με φθοριούχο στοματικό διάλυμα. Επίσης για τα παιδιά, σε ορισμένες περιπτώσεις συστήνεται να λαμβάνουν συμπληρωματική δόση φθορίου καθημερινά, ώστε να δυναμώνουν τα δόντια τους πριν ακόμα αυτά βγουν στο στόμα.
    • Διατροφή: Περιορισμό της ζάχαρης και γενικότερα των τροφών που περιέχουν ζάχαρη (γλυκά, σοκολάτες, αναψυκτικά τύπου κόλα, μπισκότα, έτοιμα σνακς που περιέχουν ζάχαρη, χυμοί, κ.α.).
    • Συχνότητα φαγητού: Πέρα από την ποσότητα σημαντικό ρόλο παίζει και η συχνότητα που καταναλώνουμε ζάχαρη. Η ίδια ποσότητα ζάχαρης προκαλεί πολύ μεγαλύτερη καταστροφή αν καταναλωθεί σε πολλά, παρά σε ένα γεύμα.
    • Σάλιο: Το σάλιο είναι σημαντικός παράγοντας που αδρανοποιεί την οξύτητα της πλάκας. Γι αυτό αν δεν μπορούμε να βουρτσίσουμε τα δόντια μας μετά από ένα γεύμα, μπορούμε να ξεπλύνουμε τα δόντια μας με άφθονο νερό ή να μασήσουμε μια τσίχλα χωρίς ζάχαρη για μερικά λεπτά. Βοηθάμε έτσι την παραγωγή σάλιου και επαναφέρουμε το ρΗ του στόματος στα κανονικά επίπεδα πιο γρήγορα.
    • Τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο: Οι τακτικές επισκέψεις στον οδοντίατρο βοηθούν ώστε να διαγνώσουμε στα αρχικά στάδια την εμφάνιση της τερηδόνας. Όσο πιο νωρίς διαγνωστεί τόσο μικρότερο σφράγισμα θα χρειαστεί να γίνει. Επίσης σε πρώιμα στάδια, η τερηδονική αλλοίωση βρίσκεται σε αντιστρεπτό στάδιο. Με την κατάλληλη θεραπεία δηλαδή, μπορούμε να αποφύγουμε και το σφράγισμα!